Wiktor Kulerski w pamięci miasta – uroczystość przy pomniku i przypomnienie roli wydawcy

W centrum Plant zbierze się cisza i rozmowy o przeszłości – na skwerze koło pomnika przypomną postać jednego z najbardziej wpływowych grudziądzkich wydawców. W Grudziądzu chęć zachowania pamięci miesza się z ciekawością: kim był człowiek, który uczynił z lokalnej prasy narzędzie walki o prawa Polaków? Spotkanie ma charakter skromny, ale wypowiedzi i symbolika miejsca nadają mu wagę.

• Spotkanie przy pomniku Wiktora Kulerskiego – najważniejsze informacje o uroczystości
• Droga od nauczyciela do wydawcy i polityka – o życiu i działalności Kulerskiego w skrócie

Spotkanie przy pomniku Wiktora Kulerskiego – najważniejsze informacje o uroczystości

Jak informuje Urząd Miejski w Grudziądzu, obchody 161. rocznicy urodzin organizuje prezydent miasta Maciej Glamowski. Szczegóły wydarzenia:

• data: 20 marca
• godzina: 12.00
• miejsce: skwer przy pomniku Kulerskiego na Plantach przy al. 23 Stycznia
• organizator: Prezydent Grudziądza Maciej Glamowski

Na miejscu spodziewane są krótkie wystąpienia i złożenie kwiatów przy pomniku — forma typowa dla miejskich uroczystości upamiętniających lokalne postaci.

Droga od nauczyciela do wydawcy i polityka – o życiu i działalności Kulerskiego w skrócie

Urodzony w 1865 roku w Grucie pod Grudziądzem Wiktor Kulerski wyrosnął w rodzinie o złożonych tożsamościach narodowych. Wczesne lata nauki spędził w pruskich szkołach, a później trafił do Królewskiego Katolickiego Seminarium Nauczycielskiego w Grudziądzu — z którego został wydalony w 1883 roku za udział w patriotycznych obchodach. Mimo że formalnie został nauczycielem w 1887 roku, presja władz sprawiła, że ostatecznie porzucił tę drogę.

W latach 90. XIX wieku założył w Sopocie pensjonat „Dom Polski” — jeden z pierwszych ośrodków wypoczynkowych dla polskiej klienteli. Jako dziennikarz debiutował w Berlinie pod pseudonimem Wiktor Radzyński, a w październiku 1894 roku ukazał się pierwszy numer „Gazety Grudziądzkiej” — tytułu, który pod jego kierownictwem rósł do rangi znaczącego polskojęzycznego wydawnictwa. Prowadził też własne zakłady poligraficzne — m.in. w Tuszewie — i wydawał książki oraz czasopisma.

W polityce występował jako reprezentant interesów polskich w niemieckim parlamencie — był posłem w latach 1903–1911. W 1912 roku założył Katolicko-Polską Partię Ludową, a po I wojnie światowej stanął na czele grudziądzkiej Rady Ludowej i pracował w Międzynarodowej Komisji Granicznej. W okresie międzywojennym kontynuował działalność polityczną i wydawniczą, wspierając ruch ludowy i współpracując z Wincentym Witosem; zasiadał w Senacie RP w latach 1928–1935. Zmarł nagle 18 września 1935 roku w Owczarkach i został pochowany na cmentarzu katolickim w Grudziądzu — jego pogrzeb stał się dużą manifestacją patriotyczną.

Warto zauważyć, że działalność Kulerskiego łączyła promocję kultury z aktywną pozycją polityczną – od zakładów graficznych po parlamentarne ławy.

Pamięć o jego pracy jako wydawcy i działacza wciąż ma wymiar praktyczny — to opowieść o tym, jak lokalna prasa i organizacje społeczne potrafiły organizować życie polityczne i kulturalne w trudnych warunkach. Dla dzisiejszych mieszkańców Grudziądza to także przypomnienie, że instytucje miejskie i miejsca pamięci służą nie tylko upamiętnianiu, lecz także porządkowaniu lokalnej tożsamości i debaty o przyszłości.

na podstawie: Urząd Miejski w Grudziądzu.