Wspomnienie bestialskiej egzekucji przy pomniku 10 Pomordowanych w Grudziądzu

W Grudziądzu przypomniano brutalne wydarzenie z okupacyjnej jesieni. Przy pomniku 10 Pomordowanych mieszkańcy spotkają się, by oddać hołd ofiarom i wysłuchać wspomnień — to nie tylko data w kalendarzu, lecz głośne świadectwo tamtej przemocy. Organizatorzy zapowiadają przemówienia, muzyczne wykonanie uczniów i symboliczne złożenie wieńców.

• Historia i świadectwo tragedii
• Obchody przy pomniku 10 Pomordowanych w Grudziądzu

Historia i świadectwo tragedii

W październiku 1939 roku Niemcy przeprowadzili w Grudziądzu pierwszą publiczną egzekucję. W samo południe rozstrzelano dziesięciu mieszkańców miasta — byli wśród nich przedstawiciele sądownictwa, oświaty, wojska, kolei, starostwa i policji. Ofiary to: Edward Baranowski, Władysław Borkowski, Jan Dawczyński, Michał Dobrzański, Ignacy Gozdowski, Walenty Jakubowski, Józef Kitowski, Piotr Leja, Józef Madej oraz Paweł Michałek. Wielu z nich było związanych ze stowarzyszeniem Polski Związek Zachodni.

Egzekucja miała charakter zaplanowanej prowokacji — Niemcy oskarżyli zabitych o rzekome rozlepianie plakatów nawołujących do oporu, a wyrok wykonano publicznie w akcie zastraszenia. Pamięć o tym wydarzeniu trwa w mieście przez kolejne pokolenia i znalazła trwałe upamiętnienie w postaci pomnika.

Obchody przy pomniku 10 Pomordowanych w Grudziądzu

Uroczystość odbywa się przy pomniku 10 Pomordowanych na placu przy ul. Piłsudskiego (nieopodal budynku NOT-u). Organizatorem i źródłem informacji o programie jest Urząd Miejski w Grudziądzu. W tym roku spotkanie zaplanowano na 29 października, o godzinie 12.00.

Program przewiduje m.in.:

• występ artystyczny uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 16,
• powitanie gości i krótkie wprowadzenie,
• przemówienia Prezydenta Grudziądza oraz zaproszonych mówców,
• złożenie wiązanek i zapalenie zniczy.

Podczas ceremonii organizatorzy proszą o chwilę ciszy pamięci i godne upamiętnienie ofiar. To wydarzenie ma przypominać nie tylko fakty historyczne, lecz też wagę świadomości o tragicznym losie miejskich mieszkańców w czasach okupacji.

na podstawie: UM Grudziądz.