Dziesięciu Grudziądzan zamordowanych w 1939 roku. Pamięć wróci pod pomnik

W samo południe przy pomniku na placu przy ul. Piłsudskiego zabrzmią nazwiska dziesięciu mieszkańców zamordowanych przez Niemców w pierwszych tygodniach wojny. W Grudziądzu odbędą się obchody rocznicy publicznej egzekucji, która była pierwszą tego rodzaju zbrodnią w mieście. Uroczystość przypomni nie tylko ofiary, lecz także mechanizm prowokacji wykorzystanej jako pretekst do mordu.

• Przy pomniku zabrzmią nazwiska dziesięciu ofiar
• Uczniowie, przemówienia i znicze przy pomniku

Przy pomniku zabrzmią nazwiska dziesięciu ofiar

Uroczystość patriotyczna odbędzie się 29 października 2026 roku o godz. 12 przy pomniku 10 Pomordowanych, na placu przy ul. Piłsudskiego, w pobliżu budynku NOT-u. Upamiętnienie odnosi się do egzekucji z 1939 roku, gdy niemieccy okupanci publicznie rozstrzelali dziesięciu Grudziądzan.

Ofiarami byli Edward Baranowski, Władysław Borkowski, Jan Dawczyński, Michał Dobrzański, Ignacy Gozdowski, Walenty Jakubowski, Józef Kitowski, Piotr Leja, Józef Madej i Paweł Michałek. Reprezentowali różne środowiska: sądownictwo, oświatę, wojsko, kolej, starostwo i policję. Łączyła ich działalność w Polskim Związku Zachodnim.

Według historycznego opisu wydarzeń Niemcy oskarżyli ich o rozlepianie plakatów wzywających Polaków do oporu. Zarzut był elementem celowej prowokacji, a egzekucja miała zastraszyć mieszkańców oraz złamać sprzeciw wobec okupacji.

Powiązany artykuł

Uroczystość pod pomnikiem 10 pomordowanych

Więcej lokalnych informacji z Grudziądza jest na wrotagrudziadza.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na wrotagrudziadza.pl/wydarzenie.

Uczniowie, przemówienia i znicze przy pomniku

Program obchodów przygotowany przez Urząd Miejski w Grudziądzu obejmuje kilka części:

1. Występ artystyczny uczniów Szkoły Podstawowej nr 8 w Grudziądzu.
2. Powitanie uczestników i krótkie wprowadzenie.
3. Przemówienia Prezydenta Grudziądza oraz zaproszonych gości.
4. Złożenie wiązanek i zapalenie zniczy.

Uroczystość odbędzie się w miejscu związanym bezpośrednio z pamięcią o ofiarach. Dla uczestników najważniejsze będą więc nie tylko przemówienia, ale również możliwość oddania hołdu wszystkim dziesięciu zamordowanym mieszkańcom Grudziądza.

na podstawie: Urząd Miejski.